పులిగుండు పర్యాటక ప్రాంత అభివృద్ధికి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక
పులిగుండును సాహస, పర్యావరణ, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక గమ్యస్థానంగా అభివృద్ధి
చిత్తూరు : ఫస్ట్ న్యూస్ 4 యు
చిత్తూరు జిల్లాలోని పులిగుండు కొండ సుమారు 1,000 అడుగుల ఎత్తుతో రెండు ప్రత్యేకమైన శిలా శిఖరాలతో కూడిన ప్రకృతి సౌందర్య ప్రాంతంగా ఉంది. సహజ శిలా నిర్మాణాలు, కొండ ప్రాంతం, పచ్చదనం, ట్రెక్కింగ్‌కు అనుకూలమైన మార్గాలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత వంటి ప్రత్యేకతలు ఈ ప్రాంతానికి ఉన్నాయి. దీంతో పులిగుండును సాహస, పర్యావరణ, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక కేంద్రంగా సమగ్రంగా అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది.
పులిగుండు ప్రాంతంలో ఇప్పటికే APTDC హరిత హోటల్ అందుబాటులో ఉండటం, పర్యాటక అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వం 79 ఎకరాల భూమిని కేటాయించడం ఈ ప్రాంత అభివృద్ధికి మరింత అనుకూలంగా ఉంది. ప్రస్తుతం ఉన్న వనరులు, సదుపాయాలను సమర్థవంతంగా వినియోగించడంతో పాటు అవసరమైన మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేస్తే పులిగుండును జిల్లాలోనే ప్రముఖ పర్యాటక గమ్యస్థానంగా తీర్చిదిద్దే అవకాశం ఉంది.
1. సాహస పర్యాటక అభివృద్ధి
పులిగుండు కొండలో ఉన్న సహజ శిలా నిర్మాణాలు, ఎత్తైన శిఖరాలు, కొండ మార్గాలు ట్రెక్కింగ్, రాక్ క్లైంబింగ్, బౌల్డరింగ్ వంటి సాహస పర్యాటక కార్యకలాపాలకు అనుకూలంగా ఉన్నాయి. ఇప్పటికే పర్యాటకుల సందర్శన ఉండటం, హరిత రిసార్ట్‌లో వసతి సదుపాయం అందుబాటులో ఉండటం ఈ కార్యకలాపాలను మరింత విస్తరించేందుకు అవకాశం కల్పిస్తున్నాయి.
ఈ అవకాశాలను వినియోగించుకునేందుకు:
వివిధ స్థాయిలకు అనుగుణంగా ట్రెక్కింగ్ ట్రైల్స్‌ను అభివృద్ధి చేయడం
- సహజ శిలా నిర్మాణాలను వినియోగిస్తూ రాక్ క్లైంబింగ్, బౌల్డరింగ్ కార్యకలాపాలను అభివృద్ధి చేయడం
- రెండు శిలా శిఖరాల మధ్య సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించి జిప్‌లైన్ / రోప్ కోర్స్ ఏర్పాటు చేయడం
- సాహస కార్యకలాపాలకు అవసరమైన భద్రతా పరికరాలు అందుబాటులో ఉంచడం
- స్థానిక యువతకు శిక్షణ ఇచ్చి ట్రెక్కింగ్, అడ్వెంచర్ గైడ్లుగా తీర్చిదిద్దడం
- నియంత్రిత విధానంలో క్యాంపింగ్, నైట్ ట్రెక్కింగ్ వంటి కార్యకలాపాలను ప్రవేశపెట్టడం ప్రతిపాదించబడింది.
2. పర్యావరణ పర్యాటకం – నేచర్ పార్క్
పులిగుండు పరిసర ప్రాంతంలో ఉన్న సహజ శిలా నిర్మాణాలు, పచ్చదనం, కొండ ప్రాంత వాతావరణం ఎకో టూరిజం, ప్రకృతి సందర్శన మరియు నేచర్ వాక్‌లకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. ప్రకృతిని పరిరక్షిస్తూ పర్యాటకులను ఆకర్షించే విధంగా ఈ ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి విస్తృత అవకాశం ఉంది.
ఈ సహజ వనరులను పరిరక్షిస్తూ:
- స్థానిక జాతుల మొక్కలతో ఎకో పార్క్‌ను అభివృద్ధి చేయడం
- సహజ వాతావరణానికి అనుగుణంగా ఎకో-హట్స్, చెక్క కాటేజీలు ఏర్పాటు చేయడం
- సీతాకోకచిలుకల ఉద్యానవనం అభివృద్ధి చేయడం
- పక్షుల సందర్శనకు అనుకూలమైన ప్రాంతాలను గుర్తించి అభివృద్ధి చేయడం
- సహజ వ్యూ పాయింట్లను అభివృద్ధి చేసి పర్యాటకులకు వీక్షణ సదుపాయాలు కల్పించడం
- వ్యూ పాయింట్ల వద్ద షేడ్స్, బెంచీలు, విశ్రాంతి సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయడం
- వర్షపు నీటి సంరక్షణ, రీచార్జ్ పిట్స్ వంటి చర్యలు చేపట్టడం
- ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని నియంత్రించి పర్యావరణహిత పర్యాటక ప్రాంతంగా అభివృద్ధి చేయడం ప్రతిపాదించబడింది.
3. ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక అభివృద్ధి
పులిగుండు కొండ శిఖరంపై ఉన్న శ్రీ పులిగుండేశ్వర స్వామి ఆలయం ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యతను కల్పిస్తోంది. ప్రకృతి, సాహస పర్యాటకంతో పాటు ఆలయ దర్శనాన్ని అనుసంధానం చేయడం ద్వారా పులిగుండును ఆధ్యాత్మిక–ప్రకృతి పర్యాటక గమ్యస్థానంగా అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది.
భక్తులు, పర్యాటకులకు మరింత సౌకర్యవంతమైన అనుభవాన్ని కల్పించేందుకు:
- ఆలయ పరిసరాలను సుందరీకరించడం
- కొండపైకి వెళ్లే మెట్లు, మార్గాలను మరమ్మతులు చేసి అభివృద్ధి చేయడం
- అవసరమైన ప్రాంతాల్లో రక్షణ రెయిలింగ్‌లు ఏర్పాటు చేయడం
- తెల్లవారుజామున, సాయంత్రం దర్శనాలకు అనువుగా లైటింగ్ సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం
- భక్తులు, పర్యాటకుల విశ్రాంతి కోసం సదుపాయాలు కల్పించడం
- ధ్యానం, యోగా వంటి కార్యక్రమాలకు అనువైన ప్రశాంత ప్రదేశాలను అభివృద్ధి చేయడం
- ఆలయానికి వెళ్లే మార్గాల్లో సమాచార, మార్గదర్శక బోర్డులు ఏర్పాటు చేయడం ప్రతిపాదించబడింది.
4. పర్యాటక మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి
ప్రస్తుతం ఉన్న పర్యాటక ఆకర్షణలకు తోడు, ప్రభుత్వం కేటాయించిన 79 ఎకరాల భూమి అందుబాటులో ఉండటం వల్ల భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణంగా సమగ్ర పర్యాటక మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది.
పర్యాటకుల సౌకర్యం కోసం:
- సమగ్ర పార్కింగ్ ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేయడం
- టూరిస్ట్ రిసెప్షన్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ సెంటర్ ఏర్పాటు చేయడం
- తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు, క్లోక్‌రూమ్ వంటి ప్రాథమిక సదుపాయాలు కల్పించడం
- స్థానిక ఆహారాలను ప్రోత్సహించే ఫుడ్ కోర్టులు, ఫుడ్ స్టాళ్లను ఏర్పాటు చేయడం
- ప్రథమ చికిత్స కేంద్రం ఏర్పాటు చేయడం
- అత్యవసర రక్షణ, రెస్క్యూ సదుపాయాలను అందుబాటులో ఉంచడం
- చెత్త సేకరణ, వ్యర్థాల నిర్వహణకు సమగ్ర వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం
- అవసరమైన ప్రాంతాల్లో సౌర విద్యుత్ ఆధారిత లైటింగ్ ఏర్పాటు చేయడం
- డిజిటల్ సమాచార సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం ప్రతిపాదించబడింది.
5. విద్యుత్ దీపాలు మరియు లైటింగ్ సదుపాయాల మెరుగుదల
పులిగుండు ప్రాంతంలో ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసిన విద్యుత్ దీపాల సదుపాయం పర్యాటకులు, భక్తులకు రాత్రి సమయంలో కూడా సురక్షితంగా సంచరించేందుకు ఉపయోగపడుతోంది. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీపాల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ మరియు అదనపు లైటింగ్ అవసరం ఉంది.
పర్యాటకుల భద్రత, ఆలయ దర్శనాలు మరియు రాత్రి సమయంలో ప్రాంతం ఆకర్షణీయంగా కనిపించేలా:
- ఇప్పటికే ఉన్న విద్యుత్ దీపాల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ చేపట్టడం
- అవసరమైన ప్రాంతాల్లో అదనపు విద్యుత్ దీపాలు ఏర్పాటు చేయడం
- కొండ మార్గాలు, మెట్లు, వ్యూ పాయింట్లు, పార్కింగ్ ప్రాంతాల్లో తగిన లైటింగ్ కల్పించడం
- విద్యుత్ దీపాల నిర్వహణకు నిరంతర పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం
వంటి చర్యలను చేపట్టేందుకు సుమారు రూ.10 లక్షలతో విద్యుత్ దీపాల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ పనులకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
6. వసతి సౌకర్యాల అభివృద్ధి
పులిగుండు ప్రాంతంలో ఇప్పటికే APTDC హరిత హోటల్ అందుబాటులో ఉండటం వల్ల పర్యాటకులకు వసతి కల్పించేందుకు ప్రాథమిక సదుపాయం ఇప్పటికే ఉంది. దీనిని ఆధునీకరించడం ద్వారా పర్యాటకుల బసను మరింత సౌకర్యవంతంగా చేయవచ్చు.
అదనంగా, ప్రకృతి మరియు సాహస పర్యాటకానికి ఉన్న అవకాశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని:
- టెంట్ క్యాంపింగ్ సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయడం
- గ్లాంపింగ్ యూనిట్లను అభివృద్ధి చేయడం
- ఎకో-కాటేజీలు, చెక్క కాటేజీలను ఏర్పాటు చేయడం
- కుటుంబాలు, యువత, సాహస పర్యాటకులకు అనుగుణంగా వసతి విభాగాలను అభివృద్ధి చేయడం
- పరిసర గ్రామాల్లో హోమ్‌స్టేలను ప్రోత్సహించడం
ప్రతిపాదించబడింది.
7. భద్రతా సదుపాయాల అభివృద్ధి
పులిగుండు కొండ ప్రాంతంలో సహజ శిలలు, ఎత్తైన ప్రాంతాలు, మెట్లు, ట్రెక్కింగ్ మార్గాలు ఉండటంతో పర్యాటకుల భద్రతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సి ఉంది. ఇప్పటికే ఉన్న మెట్లు, రెయిలింగ్‌లు, మార్గాలను మరింత బలోపేతం చేయడం ద్వారా సురక్షితమైన పర్యాటక అనుభవాన్ని కల్పించవచ్చు.
అందుకు:
- మెట్లు, రెయిలింగ్‌లను మరమ్మతులు చేసి బలోపేతం చేయడం
- ప్రమాదకర ప్రాంతాలను గుర్తించి హెచ్చరిక బోర్డులు ఏర్పాటు చేయడం
- ట్రెక్కింగ్ మార్గాల్లో అవసరమైన చోట భద్రతా తాళ్లు, రక్షణ పరికరాలు ఏర్పాటు చేయడం
- శిక్షణ పొందిన ట్రెక్కింగ్ గైడ్లు, రెస్క్యూ సిబ్బందిని అందుబాటులో ఉంచడం
- CCTV కెమెరాలు, కంట్రోల్ & మానిటరింగ్ రూమ్ ఏర్పాటు చేయడం
- అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా స్పందించేందుకు రెస్క్యూ టీమ్ ఏర్పాటు చేయడం
- మార్గ సూచికలు, దూర సూచికలు, ప్రమాద హెచ్చరిక బోర్డులు ఏర్పాటు చేయడం ప్రతిపాదించబడింది.
8. స్థానిక ఉపాధి మరియు సమాజ భాగస్వామ్యం
పులిగుండును పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా పరిసర గ్రామాల యువత, మహిళలు మరియు స్థానిక ప్రజలకు ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించే అవకాశం ఉంది.
పర్యాటక కార్యకలాపాల్లో స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు:
- స్థానిక యువతకు టూరిజం, ట్రెక్కింగ్ గైడ్లుగా శిక్షణ ఇవ్వడం
- అడ్వెంచర్ కార్యకలాపాలకు సహాయక సిబ్బందిగా శిక్షణ ఇవ్వడం
- మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల ద్వారా స్థానిక ఆహార, హస్తకళల స్టాళ్లను ఏర్పాటు చేయడం
- స్థానిక సంప్రదాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెటింగ్ సదుపాయం కల్పించడం
- హోమ్‌స్టేలు, ఎకో-కాటేజీలు, టెంట్ వసతి నిర్వహణలో స్థానికులకు అవకాశాలు కల్పించడం
- టీ, కాఫీ, రిఫ్రెష్‌మెంట్ కేంద్రాల ఏర్పాటును ప్రోత్సహించడం ప్రతిపాదించబడింది.
9. అభివృద్ధి నమూనా – ప్రభుత్వ, PPP భాగస్వామ్యం
ప్రభుత్వం పర్యాటక అభివృద్ధి కోసం కేటాయించిన 79 ఎకరాల భూమి అందుబాటులో ఉండటంతో పులిగుండు ప్రాంతాన్ని సమగ్ర మాస్టర్ ప్లాన్ ఆధారంగా అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో ప్రాథమిక మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయడంతో పాటు, ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు, సాంకేతిక నైపుణ్యం, నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని వినియోగించుకునేందుకు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్ట్‌నర్‌షిప్ (PPP) విధానాన్ని పరిశీలించవచ్చు.
అదేవిధంగా ట్రెక్కింగ్, బౌల్డరింగ్, రాక్ క్లైంబింగ్ వంటి సాహస పర్యాటక కార్యకలాపాల అభివృద్ధికి అనుభవజ్ఞులైన సంస్థలు, మౌంటెనీరింగ్ క్లబ్‌లతో భాగస్వామ్యం ఏర్పాటు చేసే అవకాశాలను పరిశీలించవచ్చు.
10. దశలవారీ అభివృద్ధి
పులిగుండు ప్రాంత అభివృద్ధిని దశలవారీగా చేపట్టడం ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న వనరులను సమర్థవంతంగా వినియోగించడంతో పాటు పర్యాటకుల అవసరాలకు అనుగుణంగా సౌకర్యాలను క్రమంగా పెంచవచ్చు.
మొదటి దశ – ప్రాథమిక సదుపాయాలు
- విద్యుత్ దీపాల మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ
- రోడ్లు, మెట్లు, రెయిలింగ్‌ల అభివృద్ధి
- తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు
- పార్కింగ్
- సూచిక బోర్డులు
- భద్రతా సదుపాయాలు
రెండో దశ – పర్యాటక ఆకర్షణలు
- ట్రెక్కింగ్ ట్రైల్స్
- రాక్ క్లైంబింగ్, బౌల్డరింగ్
- జిప్‌లైన్ / రోప్ కోర్స్
- ఎకో పార్క్
- బటర్‌ఫ్లై పార్క్
- వ్యూ పాయింట్లు
- టెంట్ క్యాంపింగ్, గ్లాంపింగ్
మూడో దశ – సమగ్ర పర్యాటక గమ్యస్థానం
- హరిత హోటల్ ఆధునీకరణ
- ఎకో-కాటేజీలు, హోమ్‌స్టేలు
- ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక సర్క్యూట్
- స్థానిక ఆహారం, హస్తకళల మార్కెట్
- డిజిటల్ టూరిజం ప్రచారం
- PPP భాగస్వామ్యాల ద్వారా దీర్ఘకాలిక నిర్వహణ
---
11. ఆశించబడే ఫలితాలు
ప్రస్తుతం ఉన్న సహజ, ఆధ్యాత్మిక, పర్యాటక వనరులకు అవసరమైన మౌలిక వసతులను జోడించడం ద్వారా పులిగుండును:
- చిత్తూరు జిల్లాలో ప్రముఖ పర్యాటక గమ్యస్థానంగా అభివృద్ధి చేయవచ్చు.
- సాహస, పర్యావరణ, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకాన్ని ఒకే ప్రాంతంలో అనుసంధానం చేయవచ్చు.
- స్థానిక యువతకు, మహిళలకు ఉపాధి అవకాశాలు పెంచవచ్చు.
- స్థానిక ఆహారం, హస్తకళలకు మార్కెట్ కల్పించవచ్చు.
- పరిసర గ్రామాల్లో హోమ్‌స్టేలు, చిన్న వ్యాపారాలను ప్రోత్సహించవచ్చు.
- పర్యాటకుల రాక పెంచడం ద్వారా స్థానిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలను బలోపేతం చేయవచ్చు.
- పులిగుండుకు రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేక పర్యాటక గుర్తింపు తీసుకురావచ్చు.
ముగింపు
సహజ శిలా నిర్మాణాలు, సాహస పర్యాటకానికి అనుకూలమైన కొండ ప్రాంతం, శ్రీ పులిగుండేశ్వర స్వామి ఆలయం, ఇప్పటికే ఉన్న APTDC హరిత హోటల్, ప్రభుత్వం కేటాయించిన 79 ఎకరాల భూమి వంటి వనరులు పులిగుండు అభివృద్ధికి బలమైన పునాదిగా ఉన్నాయి. వీటికి అవసరమైన విద్యుత్ దీపాలు, రహదారులు, మెట్లు, రెయిలింగ్‌లు, తాగునీరు, పార్కింగ్, భద్రత, వసతి వంటి మౌలిక వసతులను దశలవారీగా కల్పిస్తూ, సాహస, పర్యావరణ, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక కార్యకలాపాలను అనుసంధానం చేయడం ద్వారా పులిగుండును చిత్తూరు జిల్లాకే తలమానికంగా నిలిచే ప్రముఖ పర్యాటక గమ్యస్థానంగా అభివృద్ధి చేయవచ్చు.
ఈ దిశగా జిల్లా కలెక్టర్ ఆధ్వర్యంలో జిల్లా యంత్రాంగం, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సమన్వయంతో అవసరమైన చర్యలను చేపడుతూ, పులిగుండు అభివృద్ధికి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళికను అమలు చేసే దిశగా ముందుకు సాగుతున్నాయి.
